Ligging

Het totale oppervlak van Turkije bedraagt ca. 779.452 km2. Het grootste gedeelte (ca. 97%) ligt in Azië, en de rest van dit omvangrijke land (ca. 3%) ligt in Thracië (Europa). Turkije grenst in het westen aan Bulgarije en Griekenland, in het oosten aan Armenië, Georgië en Iran en in het zuidoosten aan Irak en Syrië. Europa wordt van Azië gescheiden door de Bosporus (Istanbul), de Zee van Marmaris en de Dardanellen. Meer dan de helft van Turkije ligt boven de 1000 meter.

Landschap

Turkije beschikt over ruim 7200 km kust, waarvan ongeveer 70% uit strand bestaat. Het Europese Thracië is vrij vlak. De westkust van Turkije bestaat voor een deel uit bos.Turkije kent twee bergketens: het Pontisch gebergte (in het noorden) en de in het zuiden gelegen Taurus. Beide hebben toppen die boven de 3000 meter uitsteken. In het oosten van Turkije komen deze gebergten bij elkaar. In het Armeense hoogland ontspringen de Eufraat en de Tigris. Daar staat ook de hoogste berg, namelijk de 5165 meter hoge Ararat. De hoge bergen in het zuidoosten tellen tamelijk veel gletsjers. De Anatolische hoogvlakte (800-1500 meter), bestaat voor het grootste gedeelte uit boomloze, uitgestrekte steppen. Daar vormen zich grote zoutmeren op plaatsen waar het water niet op natuurlijke wijze kan afvloeien. In het golvende steppegebied Cappadocië zijn als gevolg van erosie opvallende tufsteenformaties ontstaan. De oorspronkelijke vegetatie is er door overbeweiding en akkerbouw grotendeels verdwenen. In de lente biedt Anatolië een groene aanblik. Bloemen, zoals de wilde tulp, zorgen dan voor kleur. In de loop van de zomer verkleurt de steppe door de felle zon en droogte. De kust aan de Zwarte Zee is nog dichter begroeid dan de west- en zuidkust.

Klimaat

Het klimaat in Turkije verschilt per gebied. Dit komt doordat het land door vier zeeën wordt begrensd. In het Oostanatolische hoogland heerst een landklimaat met lange, zeer koude winters en korte, hete zomers. Aan de zuidwestkust (van Antalya tot Izmir) is het vaak erg warm (gemiddeld ruim 25 °C). De zon schijnt er dan ook zo'n 300 dagen per jaar. Het in het noordwesten gelegen Istanbul, dat door de Zwarte Zee, de Bosporus en de Zee van Marmara wordt ingesloten, heeft een gematigd klimaat.

Geschiedenis

Turkije heeft door de eeuwen heen een opeenvolging van beschavingen gekend. Men vermoedt dat de alleroudste stedelijke nederzetting ongeveer 9000 jaar geleden in Anatolië is gesticht. In het koper en bronzen tijdperk (5000-3000 v.C.) vestigden de Hittieten zich in Anatolië en vormden daar de eerste grote beschaving. Daarna kreeg Turkije te maken met de beschavingen van onder andere de Perzen, Grieken, Romeinen, Byzantijnen, Armeniërs en Osmanen. De Osmanen namen in het begin van de 14e eeuw Bursa in en kozen het als hoofdstad van hun toen nog kleine rijk. Ruim 50 jaar later werd ook Constantinopel veroverd, waarmee het Byzantijnse rijk ten val werd gebracht. Het Osmaanse rijk was het machtigst onder leiding van Süleyman II (1520-1566). Het rijk reikte van Tunesië tot Wenen, van Joegoslavië tot Irak en van Spanje tot Mekka. De bouwwerken uit die tijd geven de grote rijkdom weer. Na de dood van Süleyman II raakte het rijk door decadentie en corruptie in verval. Onder invloed van de Franse Revolutie vonden aan het begin van de 19e eeuw hervormingen plaats die het rijk er weer bovenop moesten helpen. Het tegendeel gebeurde echter, omdat Griekenland zich in 1830 van het Osmaanse rijk losmaakte en het de Krim-oorlog met Rusland verloor. Daarnaast verloren de Osmanen ook nog eens de Balkan. Na de Wereldoorlog I en een aanval van de Grieken was het gedaan met het Osmaanse rijk. Tijdens de vredesconferentie in Lausanne in 1923 werden de grenzen van het nieuwe Turkije vastgesteld. In dat jaar werd ook de Turkse Republiek uitgeroepen. President werd Mustafa Kemal Pasa, beter bekend als Atatürk ("vader van de Turken"). Tussen de beide wereldoorlogen moderniseerde Turkije zich naar Europees model. Na de Wereldoorlog II kreeg Turkije te maken met talrijke interne problemen. In 1983 keerde officieel de democratie terug.

Bevolking

In Turkije wonen circa 70 miljoen mensen, waarvan ongeveer de helft op het platteland woont. De bevolking groeit gestaag, omdat veel kinderen een goede oudedagsvoorziening betekenen. Hierdoor zijn er veel jonge mensen. De meeste Turken wonen in het westen van het land (vooral in Istanbul, Izmir en Bursa). In het zuidwesten van Turkije en in enkele grote steden hebben Europese invloeden hun intrede gedaan; in het oosten is men nog wat conservatiever ingesteld. De Turken vormen ongeveer 85% van de totale bevolking. De Koerden zijn de grootste minderheidsgroep. Naar schatting wonen er tussen de 2 en 10 miljoen Koerden in Turkije, voornamelijk in het oosten en zuidoosten van het land. Andere minderheden in Turkije zijn de Armeniërs, Grieken, Syriërs, Joden en Arabieren. Hoewel vrouwen officieel niet meer achtergesteld mogen worden, bestaat er in Turkije toch een scherpe scheiding tussen man en vrouw. Dit is vooral het geval op het conservatieve platteland.

Staatsinrichting

Turkije (Türkiye Cumhuriyeti) kent een nogal grillige geschiedenis op staatskundig gebied. Sinds 1983 is het land weer een democratie, nadat de militairen de regering en het parlement ontbonden hadden. Aan het hoofd van de Turkse republiek staat een minister-president.

Religie

Turkije is een Islamitisch land. Het geloof wordt er echter veel liberaler beleden dan in bijvoorbeeld Saoedi-Arabië. Zo is de Islam geen staatsgodsdienst. De moslims wassen zich voor het gebed op rituele wijze bij de bron die bij iedere moskee te vinden is. De voeten, handen, armen en het gezicht worden dan gereinigd. Daarna gaat men zonder schoenen de moskee in. Niet-Moslims mogen de moskeeën betreden, maar zij mogen geen schoenen dragen en dienen gepast gekleed te gaan. Vrouwen moeten een hoofddoek dragen. Zowel mannen als vrouwen moeten hun knieën en schouders bedekken. Tijdens het gebed mag men niet rondlopen, fotograferen of hardop praten. Een moslim moet principieel in alle aspecten van het leven ontzag voor Allah tonen en zijn wetten volgen. Bovendien schrijft de Koran een aantal plichten voor: de zuilen van de Islam: 1 De geloofsbelijdenis (Sjahada) Iedere Moslim moet zweren dat er geen andere god is dan Allah en dat zijn profeet Mohammed is. 2. Het gebed (Salat) Een Moslim bidt vijf maal per dag. Alle mannelijke Moslims nemen op vrijdag deel aan de eredienst in de Moskee. De Muezzin roept de gelovigen op tot gebed. Men bidt met het gezicht richting Mekka. 3. Het vasten (Sawn) Eenmaal per jaar, gedurende de Ramadan, dient een Moslim van zonsopgang tot zonsondergang te vasten. Gedurende die periode dient een Moslim zich te onthouden van voedsel, drank en sexueel contact. De vastentijd is variabel, aangezien bij de berekening van maanjaren wordt uitgegaan en niet, zoals bij ons, van zonnejaren. Een maanjaar is 11 dagen korter dan een zonnejaar. Zieken, oude mensen, kleine kinderen en zwangere vrouwen hoeven zich niet aan de geboden te houden. 4. Het geven van aalmoezen (Zakat) Iedere Moslim is verplicht een bepaald percentage van zijn inkomen aan armlastige gelovigen af te staan. 5. De bedevaart naar Mekka (Hadj) Iedere Moslim moet één keer in zijn leven op bedevaart naar Mekka gaan. Het doel van deze tocht is het aanraken van de Kaaba, de zwarte steen die zich op het binnenplein van de grote Moskee bevindt. Overige godsdiensten De Armeniërs zijn Christenen evenals enkele in het zuidoosten wonende Turken. Zij hangen de Jacobitische of Syrisch-Orthodoxe leer aan. Ook zijn er aanhangers van het Joodse geloof.

Taal

Bijna alle inwoners van Turkije spreken Turks. Het Turks is oorspronkelijk een Oersi-Altaïsche taal, die uit Mongolië afkomstig is. De mogelijkheid is aanwezig dat u in het Duits of Nederlands wordt aangesproken door een (ex-) gastarbeider. In de toeristische gebieden spreken veel mensen Duits of Engels.

Tijdzone

In Turkije is het één uur later dan in Nederland.

Nationale feestdagen

1 januari:Nieuwjaarsdag 23 april:Onafhankelijkheidsdag 23 april:Kinderdag 1 mei:Lentedag 19 mei:Jeugd- en sportdag 30 augustus:Overwinningsdag 29 oktober:Dag van de Republiek De Moslims kennen twee grote feesten per jaar: Seker Bayrami (het Suikerfeest) en Kurban Bayrami (Offerfeest). Seker Bayram duurt drie dagen en begint direct na de Ramadan. Na 68 dagen volgt dan het vier dagen durende Kurban Bayrami (Offerfeest). Over het algemeen begint en eindigt de Ramadan eerder dan het voorgaande jaar, aangezien deze dagen gebaseerd zijn op een maanjaar (en niet op een zonnejaar).

Telefoon

Om vanuit Turkije naar Nederland te kunnen bellen, kiest u 0031 en vervolgens het netnummer (zonder 0) en het abonneenummer. U kunt ook collect of met de scope kaart bellen. U belt het gratis toegangsnummers vanuit Turkije (00 800 31 11 77) en u krijgt rechtstreeks verbinding met de sprekende computer of operator van KPN Telecom. Bij een collect gesprek geeft u naam en telefoonnummer op van degene die u wilt bellen. Nadat deze toestemming heeft gegeven, wordt u doorverbonden. De kosten komen voor rekening van diegene die gebeld wordt. De kosten bestaan uit het internationaal telefoontarief van Nederland naar Turkije en bemiddelingskosten ad 5,60/€ 2,54 (incl. BTW) per gesprek. Bij een scope kaart geeft u uw kaartnummer en code op. U wordt doorverbonden met degene met wie u wilt spreken. De kosten krijgt u achteraf gespecificeerd op een aparte rekening.

Valuta en betaalmiddelen

De munteenheid in Turkije is de Türklira (TRL). Er worden steeds vaker bankbiljetten van hogere waarde gedrukt. Thans zijn er bankbiljetten van TRL 50.000, 100.000, 250.000, 500.000, 1.000.000 en 5.000.000. De munten hebben een waarde van TRL 5.000, 10.000, 25.000, 50.000 en 100.000. Als u Nederlands geld wilt wisselen (Eurocheques, travellers cheques of contant) kunt u dat het beste in Turkije doen, omdat de wisselkoers in Turkije aanzienlijk gunstiger is dan die in Nederland. U dient de wisselbewijzen van de bank of het postkantoor te bewaren, omdat u die nodig hebt bij het terugwisselen. Turkse banken brengen kosten in rekening voor het wisselen van reis- en Eurocheques.

Grensdocumenten en douanebepalingen

Ingevolge de Paspoortwet is het niet toegestaan om met een verlopen paspoort te reizen. U dient dus altijd over geldige reisdocumenten te beschikken waarmee u zich in voorkomende gevallen moet kunnen legitimeren. Per 1 januari 1997 heeft Turkije een visumplicht ingevoerd. De visumkosten bedragen 20,-/€ 9,08 p.p. en u dient het bedrag in Nederlandse valuta (gepast geld) bij aankomst op de luchthaven te voldoen. De invoer van buitenlandse valuta is niet aan beperkingen gebonden. Turks geld mag tot een waarde van US$ 1000 worden ingevoerd. Waardevolle artikelen worden in uw paspoort geregistreerd, zodat men en er zeker van kan zijn dat u ze weer uitvoert. Het spreekt voor zich dat wapens en narcotica ten strengste verboden zijn. De uitvoer van antiek is absoluut niet toegestaan. Voor voorwerpen van historische waarde hebt u een verklaring van een museum nodig dat het niet om zeldzame waar gaat.

Eten en drinken

Het belangrijkste voedingsmiddel in Turkije is brood. Naast het normale witte gistbrood eet men veel platte 'pide'-broden. Daar wordt ook een soort pizza mee gemaakt. Voorafjes worden dolma (gevuld) genoemd. Bekende dolma's zijn met rijst en vlees gevulde paprika's, aubergines, kool- of druivebladeren. Veel geconsumeerde soepen zijn de yoghurt- en kippesoep. Lams- en schapevlees zijn in Turkije de meest gegeten vleessoorten. Er wordt in Turkije geen varkensvlees gegeten en verkocht. Enkele vleesgerechten zijn: -sis kebab: op houtskool geroosterd lamsvlees -döner kebab: aan een verticaal spit geroosterd lamsvlees -iskender kebab: geroosterd lamsvlees met een yoghurtsaus -köfte: lamsgehakt Verder eet men ook regelmatig kip. De groenten zijn vaak in olie gestoofd. De spinazieschotel met ei is erg populair. Als toetje neemt men vaak sütlaç (rijstevla) of een bijzonder zoet gebakje, zoals de baklava. De nationale Turkse drank is de çay, de sterke, zwarte thee. Een goedkope dorstlessende yoghurtdrank is ayran. Daarnaast serveert men de in het westen bekende frisdranken. Bij het eten drinkt men vaak raki, een sterke anijsdrank, die u kunt vergelijken met de Griekse ouzo.

Gezondheid

Wanneer u naar Turkije reist, zijn vaccinaties niet verplicht. Als u geen enkel risico wilt lopen, kunt u zich bij de GG & GD tegen tyfus, difterie-tetanus-polio en geelzucht laten inenten. Eventueel kunt u malariatabletten innemen. Uw arts kan u hierover informeren. Het leidingwater is niet geschikt voor consumptie. U kunt het water voor consumptie koken, maar beter is het om flessen minieraalwater (maden suyu) te kopen (aqua mineral sin gas - mineraalwater zonder koolzuur). De flessen zijn in verschillende formaten in de winkels verkrijgbaar. Daarnaast adviseren wij u bij het voor het eerst betrekken van uw kamer of appartement elke warmwaterkraan enige minuten zo heet mogelijk te laten lopen. Dit geldt eveneens voor douche en/of bad. Het beste legt u de handdouche op de heetste stand afgesteld enige minuten op de afvoer. In stilstaand water van ca. 25-50 °C kan zich namelijk de legionellabacterie ontwikkelen, die u op deze manier doeltreffend kunt bestrijden.

Fooien

In Turkije wordt voor veel diensten een fooi verwacht. In eet- en drinkgelegenheden kunt u het beste een fooi van 10 á 20% van de rekening geven. Ook museumsuppoosten en moskeedienaren verwachten een fooi van u.

Cultuur en gewoonten

Een van de beginselen van de Koran is het tonen van gastvrijheid aan vreemden. Hoewel de Turken zich niet strikt aan alle regels van de Koran houden, voeren ze de gastvrijheid wel hoog in hun vaandel. Kijkt u dan ook niet vreemd op als u in dorpjes of binnenlanden bij de lokale bevolking thuis wordt uitgenodigd voor een glaasje thee of geitenmelk. Op folkloristische feesten ziet men de mooiste klederdrachten. Thee is de nationale drank van Turkije en een theehuis is dan ook vaak een ontmoetingspunt. Deze theehuizen worden over het algemeen door mannen bezocht. Meestal bespreken ze allerlei zaken en roken ze waterpijp. Een populair spelletje is 'tavla' (triktrak). In de Koran is vastgelegd dat men proper door het leven moet gaan. Iedere stad heeft dan ook openbare baden, 'hammam', waar mannen en vrouwen gescheiden hun bad kunnen nemen.

Flora en fauna

In de verschillende nationale parken worden onder meer beren, wolven, jakhalzen, vossen, lynxen en wilde zwijnen beschermd. De talrijke ooievaars in Turkije hebben deze status niet. Turkije kent meer dan 70 reptielsoorten voornamelijk hagedissen maar er zijn ook slangen en schorpioenen, die meestal onder stenen leven. In West-Turkije komen dromedarissen voor. De vegetatie bestaat voor het grootste gedeelte uit loofgewassen, onder andere laurier, olijven en oleander. Overal aanwezig is de olijven- en vijgenboom. Naast de verbouw van rijst, katoen en meloenen is m.n. de verbouw van citrusvruchten en bananen kenmerkend voor de zuidkust.

Voltage

De netspanning in geheel Turkije is 220 volt. U kunt uw elektrische apparaten dus gebruiken, alleen heeft u in sommige gevallen een tussenstekker nodig. Het is raadzaam om een zaklantaarn bij u te hebben voor het geval de stroom uitvalt.

Adressen

Nederlands consulaat-generaal Istiklâl Caddesi 393 Beyoglu-Istanbul tel.: 212-2515030 fax: 212-2925031 Nederlands consulaat Cumhuriyet Meydani Meydan Apartman 11/2 35210 Izmir tel.: 232-4834117 fax: 232-4636458 Turks Verkeersbureau in Nederland Waldeck Pyrmontkade 872 G 2518 JS Den Haag tel.: 070 - 3469998 fax: 070 - 3644460